نقد و بررسی رمان «عشق‌کُشی » با رویکرد هستی‌شناسانه بر اساس نظریه مک‌هیل

نوع مقاله : پژوهی اصیل

نویسندگان
1 دانش اموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ازاد اسلامی واحد همدان . مدرس دانشگاه
2 دانشیار و عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان
چکیده
در این مقاله، رویکرد هستی ­شناسانة پسامدرن بر اساس نظریة مک­ هیل در رمان عشق ­کشی به شیوة توصیفی-تحلیلی بررسی می­ شود. برایان مک­ هیل، پست مدرنیسم را ادامة مدرنیسم می‌داند. به اعتقاد او امر غالب در داستان مدرن، معرفت­ شناسی و در داستان پسا­مدرن، هستی‌شناسی است. این پژوهش نشان می­ دهد، رمان عشق­ کشی بیشتر به آشکار کردن جهانهای ممکن در داستان می­ پردازد و مطابق نظریة مک­ هیل در بُعد هستی­ شناسی، نمود برجسته ­تری دارد. در بررسی این رمان، تعامل جهانهای تو در توی «واقعیت» و «خیال» نشان داده شده و با استفاده از نظریة مک ­هیل، ضمن کاویدن تشخیص ­ناپذیری تخیل از امر واقع، تأثیر­پذیری و پیروی واقعیت از خیال به نمایش گذاشته شده است. بهارلو با خلق داستانهای درونه ­ای و تداخل سطوح روایی، وقتی جهانهای متفاوت را در تقابل با یکدیگر قرار می­ دهد یا هنگامی که با ترفندهای داستانی مرز میان آنها را نقض می­ کند در واقع، ملاحظات هستی­ شناسانه را برمیانگیزد. طبق نتایج بر اساس نظریة مک­ هیل، رمان عشق­ کشی به دلیل برجسته بودن در بُعد هستی­ شناسی، مرز مدرنیسم را پشت سر گذاشته و به ساحت پسا­مدرن گام نهاده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

ایدل، له اون؛ (1367) قصه‏ روان‏شناختی نو؛ ترجمه ناهید سرمد، تهران: شباویز.
بامشکی، سمیرا؛ (1393) «تداخل سطوح روایی»؛ مجلة علمی پژوهشی جستارهای ادبی، ش 184، ص1-27
_______؛ (1392) «تداخل درونی در مثنوی»؛  فصلنامة علمی پژوهشی نقد ادبی، س6، ش 21، ص9-36.
بهارلو، محمد؛ (1378) عشق­کشی؛ تهران: قطره.
پاینده، حسین؛ (1391) داستان کوتاه در ایران (داستان‏های مدرن)؛ چ سوم، تهران:  نیلوفر.
_______؛(1390) داستان کوتاه در ایران (داستانهای پسامدرن)؛ تهران: نیلوفر.
شایگان­فر، حمیدرضا؛ (1390) نقد ادبی؛ چ چهارم، تهران: دستان.
شریفیان، مهدی و لطفی، محسن؛ (1392) «وجودشناسی پسامدرن در داستان (رؤیا یا کابوس) نوشته ابوتراب خسروی با تکیه بر نظریة وجودشناسی برایان مک­هیل»؛ فصلنامة ادبیات داستانی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه رازی کرمانشاه، س اول. ش4. ص 59-78.
 لوئیس، بری و همکاران؛ (1383) «پسامدرنیسم و ادبیات»، در: مدرنیسم و پسامدرنیسم در رمان؛ گزینش و ترجمة حسین پاینده، تهران: روزنگار.
مک­هیل، برایان؛ (1380) «سیری در هستی­شناسی داستان»؛ ترجمة اصغر رستگار، زنده رود، ش20و21، ص25-50.   
_______ ؛(1392) داستان پسامدرنیستی؛ ترجمة علی معصومی، تهران: ققنوس.
میرعابدینی، حسن؛ (1380)  صد سال داستان‏نویسی ایران؛ (4ج در 2 مجلد)، تهران: چشمه.
وارد، گلن؛ (1389) پست­مدرنیسم؛ ترجمة قادر فخر رنجبری و ابوذر کرمی، چ سوم، تهران: ماهی.
وو، پاتریشیا؛ (1383) «مدرنیسم و پسامدرنیسم: تعریفی جدید از خودآگاهی ادبی»، در:  مدرنیسم و پسامدرنیسم در رمان؛ گزینش و ترجمة حسین پاینده، تهران: روزگار.
_______؛ (1390)  فراداستان،؛ترجمة شهریار وقفی­پور، تهران: چشمه.
هاجری، حسین؛ (1381) «نمود مدرنیسم در رمان فارسی58-1378»؛ نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی (تبریز)، ش 5، ص 143-167.
Hutcheon,Linda (2002),The politics of postmodernism. London and New York:Routledg                                                                                                                           
McHale,Brian. (1987).Postmodernist Fiction.London: Routledge.