نقش اصطلاحات کم‌کاربرد موسیقی در تشخیص شبکه‌های درهم‌تنیدۀ ایهام‌های حافظ

اصطلاحات موسیقی در ایجاد شبکه‌های درهم‌تنیدۀ ایهام‌های حافظ نقش مهمی دارند. بعضی از این اصطلاحات روشن و پرکاربردند و معنی اصطلاحی آن‌ها و هم‌چنین ایهام‌های پدیدآمده از آن‌ها نسبتاً آسان‌یابند؛ اما برخی دیگر از آن‌ها پوشیده و کم‌کاربردند و ایهام‌های شکل‌یافته از آن‌ها حتی  برای اهل فن نیز دشوار و دیریابند و به‌همین‌سبب کشف و تبیین آن‌ها دارای ازش و التذاذ ادبی بیشتری است. در این مقاله که برگرفته از طرح پژوهشی (1) درازدامنی است پس از بحثی کوتاه درباره رابطه حافظ و موسیقی، انواع ایهام تناسب و رابطه ایهام و دانش مخاطب، به کشف و تبیین آن دسته از ایهام‌تناسب‌های پنهان دیوان حافظ پرداخته ایم که بر پایۀ اصطلاحات پوشیده و کم‌کاربرد موسیقایی شکل گرفته­اند؛ اصطلاحاتی مانند «بقا»، «حلقه»، «خانه»، «خزان»، «دَور»، «دیر راهب»، «رَو»، «روان»، «سرو»، «شاخ»، «طرز»، «غم‌زده»، «کارساز» و «گرفت». ملاک ما در تشخیص این اصطلاحات، فرهنگ‌های تخصصی موسیقی و در برخی موارد فرهنگ‌های لغت مبتنی بر متون قدیم بوده است.