نقد اسطوره‌شناختی شعر «لوح» از شاملو بر مبنای نظریه اسطوره‌های مدرن ارنست کاسیرر

نویسندگان
1 دکتری ربان و ادبیات فارسی، مدرس مدعو دانشگاه گنبد کاووس
2 استادیار زبان و ادبیات عرب دانشگاه گنبد کاووس
چکیده
شعر «لوح» یکی از سروده­های شاملو است که در آن نمادهای کتابهای مقدس، همچون کنشگران سیاسی به تصویر کشیده می­شود. در این مقاله، سعی شده است این شعر با کاربست نظریه­ اسطوره­های مدرن ارنست کاسیرر تحلیل شود. نتایج تحلیل نشاندهنده این­است که در «لوح»، اسطوره­ها کارکردی نو دارد. شاعر در این شعر، دو نماد عیسی و موسی (علیهما السلام) را در هم می­آمیزد و قهرمانی نو را خلق می­کند. این قهرمان، گرایشهای مارکسیستی دارد و در پی به فرجام رساندن حرکت تاریخ و محقق­ساختن جامعه آرمانی خویش است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


قرآن کریم.
عهد عتیق؛(1394) ترجمه­ پیروز سیار، تهران: هرمس.
عهد جدید؛(بهار 2007) ویرایش دوم، انتشارات انجمنهای متحد کتاب مقدس.
آبراهامیان، یرواند؛ (1394) ایران بین دو انقلاب؛ مترجمان: احمد گل­محمدی و محمد ابراهیم فتاحی، تهران: نی.
آدورنو، تئودور؛ (1386) «نظریه­ فرویدی و الگوی تبلیغات فاشیستی»؛ مترجم مراد فرهادپور،  ارغنون، روانکاوی (2) ، ش 22 .
انیس، ابراهیم و دیگران؛ (1382) المعجم الوسیط؛ ترجمه­ محمد بندر ریگی. ج دوم. تهران: انتشارات اسلامی.
اورول، جرج؛ (1386) 1984؛ مترجم: صالح حسینی، تهران: نیلوفر.
پاشایی، ع؛ (1388)  نام همة شعرهای تو؛ ج دوم، تهران: ثالث.
پروینی، خلیل؛(1390) «بررسی تطبیقی مسیح(ع) در شعر آدونیس و شاملو»؛ فصلنامه پژوهش‌های زبان و ادبیات تطبیقی؛ دوره­ 2، ش 3، پاییز، ص 25- 52.
جعفری، حسن؛ (1388) «دین و اسطوره، بررسی نظریة ارنست کاسیرر دربارۀ اسطوره»، پژوهشنامۀ ادیان، س سوم، ش ششم. ص 27-54.
جوکار، منوچهر، زریجی، عارف؛ (1390) «عناصر و مضامین ترسایی در شعر شاملو»؛ ادب پژوهی، ش 17، ص 121- 141.
خادمی کولایی، مهدی؛ (1386) «نمودهای اساطیری انبیا و آیین­گذاران در شعر شاملو»؛ پیک نور؛ س پنجم، ش 3، ص 115- 132.
خدایار، مصطفی؛ (1395) «اسطوره «قابیل و مسیح» در اشعار شاملو و سیّاب»؛ پژوهش‌های تطبیقی زبان و ادبیات ملل؛ دوره 2، ش 5، ص 105- 119.
راسل، برتراند؛ (1394) تاریخ فلسفه­ غرب؛ ترجمه­ نجف دریا بندری، تهران: پرواز.
ستیس، و.ت؛ (1357) فلسفۀ هگل؛ ترجمۀ حمید عنایت، تهران: شرکت سهامی کتاب­های جیبی.
سگال، رابرت آلن؛ (1394) اسطوره؛ مترجم: فریده فرنودفر، تهران، بصیرت.
سلاجقه، پروین؛ (1392) امیرزاده کاشیها، تهران: مروارید.
شاملو، احمد؛ (1385) مجموعه آثار دفتر یکم: شعرها؛ تهران : نگاه
فرزانه، سید بابک، علی محمدی؛ (1391) «اسطوره در شعر آدونیس و شاملو»؛ فصلنامه ادبیات عرفانی و اسطوره­شناختی؛ س 8، ش 29، ص 41- 70.
قراگوزلو، محمد؛(1397)  تاریخ تلخ به روایت احمد شاملو؛ تهران: نگاه.
کاپلستون، فردریک؛ (بی­تا) تاریخ فلسفه جلد هفتم از فیتشه تا نیچه؛ ترجمه داریوش آشوری.
     بی­جا.
کاسیرر، ارنست؛ (1382) اسطوره­ دولت، مترجم: یدالله موقن، تهران، هرمس.
-------؛ (1393) فلسفه­ صورت­های سمبولیک؛ ج دوم: اندیشه­ اسطوره­ای، مترجم: یدالله موقن، تهران، هرمس.
-------؛ (1394) زبان و اسطوره؛ مترجم: محسن ثلاثی، تهران، مروارید.
مگی، براین؛ (1398) فلاسفۀ بزرگ آشنایی با فلسفۀ غرب؛ ترجمۀ عزت­الله فولادوند. تهران: خوارزمی.
نادری، محمود؛ (1387) چریکهای فدایی خلق (از نخستین کنش تا بهمن 57)، ج اول، تهران، موسسه­ مطالعات و پژوهشهای سیاسی.
نیچه، فردریش ویلهم؛ (1385) دجال؛ تهران: نشر پرسش.
الهاشمی، احمد؛ (1383) جواهر البلاغة فی المعانی و البیان و البدیع؛ قم: نشر اسماعیلیان. 
هالینگ دیل، ر. ج؛ (1387) تاریخ فلسفۀ غرب؛ ترجمۀ عبدالحسین آذرنگ. تهران: ققنوس.
Baciu, Claudiu (2016) The Meaning Of Political Myth In Ernst Cassirer, Amazon Digital Services LLC.
Barash, Jeffrey Andrew (2000)."Political Mythologies of the Twentieth Century in the Perspective of Hermann Heller, Ernst Cassirer, and Karl Löwith" , Bulletin du Centre de recherche français à Jérusalem, number 6, Spring 2000, pp.121-133.
Carlyle, Thomas (2001). On heroes, Hero Worship and the Heroic in History. The Electric Book Company.
Gobineau, J.A (2012).Essai sur l'inégalité des races humaines. Paris: Stvpress.
Gonzalez-Perez, Margaret (2001). "Myth and Literature as Political Ideology", Quarterly Journal of Ideology, Volume 24, 2001, 3 & 4.
Lahman , Jason . D (2010) ."The form that fuels the flame: public ritual and the Nazi mythos" , Ex Post Facto, V: XIX, Journal of history, san Francisco state university.
Sinclair, Thornton (1938). “The Nazi Party Rally at Nuremberg,” The Public Opinion Quarterly2, no. 4.