واژۀ «میزر» در بوستان و نقد و بررسی شروح آن

نوع مقاله : پژوهشی اصیل (کامل)

نویسندگان
دانشگاه پیام نور تهران
چکیده
واژه‌ی مئزر/ میزر در بسیاری از متون کهن فارسی به‌کار رفته و تطوّر معنایی مختصری داشته‌است. از جمله در بوستان سعدی دوبار به‌کار رفته‌است که همه‌ی شروح بوستان آن را لُنگ، شلوار و معادل آن معنا کرده‌اند. در صورتی که با بررسی بسیاری از شواهد متنی و فرامتنی، معانی مذکور بهتر بود در حاشیه‌ی ابیات می‌آمد. در کل به دلایل گوناگون ریشه‌شناختی، متن‌شناختی، جامعه‌شناختی و بافتاری، معانی‌ای که برای میزر در شروح بوستان آمده‌است درست و روشن نیست و به توضیح قاموس عرب می‌گراید که موجد اختلال مفهومی می‌شود. طبق قراینی که در مقاله ارائه شده‌است، معنای دستار و عمامه در شرح این واژه مناسب و صریح‌تر است و نویسندگان بر این اعتقادند که معانی‌ای که در شرح این واژه در بوستان آورده‌اند، در جایگاه معانی ثانوی شایسته‌تر است. مطالعه‌ی توضیح ابیات سعدی نشان می‌دهد که شارحان گران‌مایه، بیش از هر معلوماتی، از تسلط واژه‌شناسی خویش در قلمرو زبان عربی و فرهنگ پوشاک آن ممالک بهره برده‌اند. در این جستار سعی شده‌است با ارائه‌ی ادله از زوایای مختلف، مرز باریک معانی این واژه مشخص و معانی دو بیت بوستان بی‌ابهام شود.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 فروردین 1405