از آنجا که عشق، شیرازۀ اندیشه و نظام معرفتی مولوی را شکل میدهد و ظهور و بروز هر خطاب و اظهاری در آثار مولوی بر پایۀ عشق بنا نهاده شده است در این جستار، تحلیل ارتباط جهان درون و جهان برون در مثنوی نیز بر مدار نگاه خالق آن دربارۀ عشق صورت میگیرد. این نگاه بر این فرض استوار است که عشق در نظرمولوی، برزخ میان جهان درون و جهان برون است و آنچه آن را در قالب تعبیرات و اصطلاحاتی مانند تناظر آفاق و انفس، شهود و غیب، ظهور و بطون، عین و ذهن، ملک و ملکوت، خاک و افلاک، جسم و روح و ... میخوانند از دیدگاه آفریدگار مثنوی به عشق و جلوه و مظهری از آن وابسته است. بر اساس این نگاه، دوست داشتن و عشق خداوند به شناخته شدن، انگیزۀ حرکتی ایجادی شده است که به موجب آن، صورت از بیصورتی، متناهی از نامتناهی و ابد از ازل بیرون آمده و شاید بتوان گفت کل آفرینش خلق محقق شده است.
این پژوهش، میکوشد تا جلوههایی از این باور را در مثنوی مولوی بکاود و آن را تبیین کند. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی است که با توجه به عنوان و اقتضائات تحقیق با رهیافت هرمنوتیک بخشهایی از متن مثنوی تأویل و تحلیل شده است.
اجمالاً نتیجۀ پژوهش نشان میدهد ذیل باور عمومی عارفان مبنی بر اینکه انسان آیینۀ حق و خلیفۀ خداست در نظر مولوی، عشق در وجود آدمی، بسان برزخی میماند که اندیشه را به عرصۀ ظهور و بیان میکشاند. بدین ترتیب میتوان عشق را از دیدگاه هستیشناسی همچون آیینهای دانست که بودهای آن جهانی را در نمودهای این جهانی منعکس میسازد.
قبادی، دکتر حسینعلی، بزرگ بیگدلی، دکتر سعید، نیکوبخت، دکتر ناصر و ادناوی، باسل. (1389). تحلیل نسبت میان جهان درون و جهان برون از دیدگاه مولوی در مثنوی. پژوهشهای ادبی، 7(27)، 101–120.
MLA
قبادی، دکتر حسینعلی، بزرگ بیگدلی، دکتر سعید، نیکوبخت، دکتر ناصر، و ادناوی، باسل. "تحلیل نسبت میان جهان درون و جهان برون از دیدگاه مولوی در مثنوی"، پژوهشهای ادبی، 7، 27، 1389، 101–120.
HARVARD
قبادی، دکتر حسینعلی، بزرگ بیگدلی، دکتر سعید، نیکوبخت، دکتر ناصر، و ادناوی، باسل. (1389). 'تحلیل نسبت میان جهان درون و جهان برون از دیدگاه مولوی در مثنوی'، پژوهشهای ادبی، 7(27), pp. 101–120.
CHICAGO
قبادی، دکتر حسینعلی، بزرگ بیگدلی، دکتر سعید، نیکوبخت، دکتر ناصر و ادناوی، باسل، "تحلیل نسبت میان جهان درون و جهان برون از دیدگاه مولوی در مثنوی." پژوهشهای ادبی، 7 27 (1389): 101–120,
VANCOUVER
قبادی دکتر حسینعلی، بزرگ بیگدلی دکتر سعید، نیکوبخت دکتر ناصر، ادناوی باسل. تحلیل نسبت میان جهان درون و جهان برون از دیدگاه مولوی در مثنوی. پژوهشهای ادبی. 1389;7(27):101–120.