کهن الگو، آرکی تایپ یا صورت ازلی جنبههای ناشناخته و پیچیده، ضمیر ناخودآگاه جمعی است که از آغاز تولد با آدمی همراه بوده است تا آنجا که به نظر میرسد موروثی باشد. صورتهای کهن الگویی در بخش ناخودآگاه ذهن نهفته است و خاستگاه و زیربنای اسطورهها به شمار میرود؛ با نمادها ارتباطی تنگاتنگ دارد و در رؤیاها، کشف و شهودهای شاعرانه و پیامبرگونه و حتی روانپریشیها بروز میکند. هنرمند و شاعر با استفاده از همین مفاهیم در حالات ذهنی خاص، که به نوعی شهود میماند، همراه با تخیل به خلق اثر میپردازد و متناسب با استعداد هنری و توانایی خدادادی خود به طور ناخودآگاه جامهای بر تن این مفاهیم میپوشاند. شعر یکی از پهناورترین عرصههای تجلی این کهن الگوهاست. در این مقاله کوشیدهایم روش به کارگیری و کاربری برخی از کهن الگوها را در شعر شاعر توانای معاصر، «مرحوم زندهیاد خانم صفارزاده» به اختصار بررسی و تحلیل کنیم. پرکاربردترین کهن الگوها در شعر صفارزاده عبارت است از: آب، درخت، زن، ماندالا، اعداد، رنگها و... که از این میان دو کهن الگوی آب و درخت مورد بررسی قرار میگیرد.
نیکوبخت، دکتر ناصر، بزرگ بیگدلی، دکتر سعید، قبادی، دکتر حسینعلی و سلمانی نژاد مهرآبادی، صغری. (1388). بررسی کهن الگوی آب و درخت در شعر طاهره صفارزاده. پژوهشهای ادبی، 6(24)، 145–167.
MLA
نیکوبخت، دکتر ناصر، بزرگ بیگدلی، دکتر سعید، قبادی، دکتر حسینعلی، و سلمانی نژاد مهرآبادی، صغری. "بررسی کهن الگوی آب و درخت در شعر طاهره صفارزاده"، پژوهشهای ادبی، 6، 24، 1388، 145–167.
HARVARD
نیکوبخت، دکتر ناصر، بزرگ بیگدلی، دکتر سعید، قبادی، دکتر حسینعلی، و سلمانی نژاد مهرآبادی، صغری. (1388). 'بررسی کهن الگوی آب و درخت در شعر طاهره صفارزاده'، پژوهشهای ادبی، 6(24), pp. 145–167.
CHICAGO
نیکوبخت، دکتر ناصر، بزرگ بیگدلی، دکتر سعید، قبادی، دکتر حسینعلی و سلمانی نژاد مهرآبادی، صغری، "بررسی کهن الگوی آب و درخت در شعر طاهره صفارزاده." پژوهشهای ادبی، 6 24 (1388): 145–167,
VANCOUVER
نیکوبخت دکتر ناصر، بزرگ بیگدلی دکتر سعید، قبادی دکتر حسینعلی، سلمانی نژاد مهرآبادی صغری. بررسی کهن الگوی آب و درخت در شعر طاهره صفارزاده. پژوهشهای ادبی. 1388;6(24):145–167.